14 ก.ค. - เยอรมนีกำลังขยับกรอบกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ครั้งสำคัญ จากเดิมที่มองระบบค้นหาและแชตบอตเป็นเพียง “ตัวกลาง” สู่การตีความใหม่ว่าอาจเป็น “ผู้สร้างเนื้อหา” ที่ต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่เผยแพร่ โดยหน่วยงานกำกับสื่อของประเทศส่งสัญญาณชัดว่า Generative AI ซึ่งสามารถสรุป เรียบเรียง และสร้างข้อความใหม่ อาจไม่สามารถอ้างสถานะเดิมได้อีกต่อไป
จุดเริ่มต้นของประเด็นมาจากคดีในเมืองมิวนิกช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2569 เมื่อสำนักพิมพ์ท้องถิ่นยื่นฟ้อง Google กรณีฟีเจอร์ AI Overviews สร้างข้อความที่เชื่อมโยงกับข้อกล่าวหาที่ไม่ตรงกับข้อมูลต้นทาง ศาลท้องถิ่นมีคำวินิจฉัยเบื้องต้นว่า เนื้อหาดังกล่าวมีลักษณะเป็น “ข้อความที่ระบบสร้างขึ้นเอง” ไม่ใช่เพียงการแสดงผลลิงก์หรือการดึงข้อมูลจากเว็บไซต์อื่น ทำให้ Google อาจต้องรับผิดชอบโดยตรงต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น
แม้คดีดังกล่าวยังอยู่ในชั้นศาลระดับต้นและยังไม่ถึงที่สุด โดยมีโอกาสเข้าสู่กระบวนการอุทธรณ์ในลำดับถัดไป แต่คำวินิจฉัยเบื้องต้นได้กลายเป็นหมุดหมายสำคัญที่จุดประเด็นเชิงนโยบายในวงกว้าง
ต่อมาเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 คณะกรรมการ Commission for Licensing and Supervision (ZAK) ซึ่งกำกับดูแลหน่วยงานสื่อของ 14 รัฐในเยอรมนี ระบุว่า Google AI Overviews และ Perplexity AI เข้าข่ายอยู่ภายใต้กฎหมายสื่อ เนื่องจากลักษณะคำตอบที่แสดงเป็น “เนื้อหาที่สร้างขึ้นใหม่” ไม่ใช่เพียงการนำเสนอข้อมูลเดิมจากแหล่งอื่น
ข้อสรุปดังกล่าวนำไปสู่คำถามสำคัญเกี่ยวกับสถานะของ AI ว่าควรถูกกำกับในฐานะแพลตฟอร์มค้นหาแบบเดิม หรือในฐานะผู้ผลิตเนื้อหาที่ต้องรับผิดชอบต่อข้อมูลที่เผยแพร่ โดยเฉพาะในกรณีที่ข้อมูลมีความคลาดเคลื่อนหรือก่อให้เกิดความเสียหาย
ในส่วนของท่าทีบริษัทเทคโนโลยี ล่าสุดยังไม่ปรากฏการตอบสนองเชิงนโยบายอย่างเป็นทางการจาก Google และ Perplexity AI ต่อแนวทางตีความของ ZAK อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ Google อธิบายว่า AI Overviews มีหน้าที่สรุปข้อมูลจากหลายแหล่งเพื่อช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึงข้อมูลได้สะดวกขึ้น และยังคงแสดงลิงก์อ้างอิงไปยังเว็บไซต์ต้นทาง ขณะที่ Perplexity AI วางตำแหน่งตัวเองเป็น “answer engine” ที่ผสานการค้นหาเข้ากับการสรุปข้อมูล พร้อมแสดงแหล่งที่มาเช่นกัน
กรณีนี้ถูกจับตามองว่าอาจกลายเป็นต้นแบบให้หลายประเทศนำไปพิจารณาปรับใช้ในการกำหนดกรอบกำกับดูแล AI ในอนาคต โดยเฉพาะในช่วงที่เส้นแบ่งระหว่าง “การค้นหา” และ “การสร้างเนื้อหา” เริ่มพร่าเลือนมากขึ้น และบทบาทของ AI ในการเป็นผู้ผลิตข้อมูลกำลังเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง