ผลการศึกษาชิ้นใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journalism Practice โดย Shangyuan Wu นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (NUS) ได้เจาะลึกถึงปรากฏการณ์ที่ AI กำลังส่งผลต่อทักษะการทำงานของคนข่าว โดยเป็นผลสืบเนื่องมาจากงานวิจัยของ MIT Media Lab ก่อนหน้านี้ที่ระบุถึงภาวะ "Cognitive Debt" หรือสมองลดการทำงานเมื่อพึ่งพา AI ในการเขียน การศึกษานี้ได้ทำการสัมภาษณ์เชิงลึกกับนักข่าว 14 คนในสิงคโปร์จากหลากหลายสำนักข่าว ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อกระจายเสียง สื่อออนไลน์ และสำนักข่าวต่างประเทศ เพื่อสะท้อนถึงทั้ง "ทักษะที่กำลังสูญเสียไป" (Deskilling) และ "ทักษะที่ได้รับการยกระดับขึ้น" (Upskilling) ในยุคดิจิทัล
ข้อกังวลหลักที่พบจากรายงานฉบับนี้คือ คนข่าวมีแนวโน้มที่จะสูญเสียทักษะการสืบค้นและวิจัยพื้นฐานไป เนื่องจากความสามารถของ Generative AI ที่สามารถประมวลผลข้อมูลและสรุปรายงานเบื้องต้นได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้นักข่าวลดความพยายามในการค้นหาข้อมูลเชิงลึก ตลอดจนขาดแรงจูงใจในการลงพื้นที่สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญหรือแหล่งข่าวปฐมภูมิด้วยตนเอง สื่อมวลชนบางรายในการศึกษานี้ถึงกับแสดงความกังวลว่าการพึ่งพา AI ในการตั้งคำถามสัมภาษณ์หรือร่างเนื้อหา อาจทำให้ "คุณภาพของวิชาชีพต่ำลง" เพราะทำให้ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ด้วยตนเองลดน้อยลงตามไปด้วย
อย่างไรก็ตาม นักข่าวอีกกลุ่มหนึ่งมองว่า AI เป็นเพียงเครื่องมือที่เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน เช่นเดียวกับเสิร์ชเอ็นจินหรือโปรแกรมถอดเสียงในอดีต โดยช่วยย่นระยะเวลาในการค้นคว้าข้อมูล ไม่ได้เข้ามาแทนที่กระบวนการรายงานข่าวแต่อย่างใด ในทางกลับกัน งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่าการมาถึงของ AI กำลังผลักดันให้เกิดการยกระดับทักษะ ในบางด้านอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะ "ความสามารถในการแยกแยะ" ข้อมูลจริงกับข้อมูลเท็จ ข้อเท็จจริงกับความคิดเห็น รวมถึงการตรวจจับอคติและการสร้างข้อมูลเท็จ (Hallucination) ของระบบ AI
นอกจากนี้ นักข่าวยังจำเป็นต้องยกระดับทักษะด้านการตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-checking) และการเรียบเรียงบรรณาธิการอย่างเข้มข้นยิ่งขึ้น เมื่อต้องรับมือกับเนื้อหาที่สร้างโดย AI เพื่อให้มั่นใจในความถูกต้องและแก้ปัญหาสำนวนภาษาที่อาจจะแข็งกระด้างหรือขาดมิติ อีกทั้ง AI ยังคงมีข้อจำกัดด้าน "การเล่าเรื่อง" ทำให้มนุษย์ยังคงเป็นผู้บทบาทสำคัญในการร้อยเรียงข้อมูลให้มีความน่าสนใจ เชื่อมโยงกับอารมณ์ความรู้สึกของผู้ฟังและผู้อ่านได้อย่างมีพลัง
เมื่อมองในภาพรวม การศึกษานี้สรุปว่า ทักษะในการสร้างสรรค์ "ความคิดแปลกใหม่" จะกลายเป็นหัวใจสำคัญที่แท้จริงของนักข่าวยุคใหม่ ท่ามกลางยุคสมัยที่เนื้อหาจาก AI กำลังถาโถมเข้าสู่ระบบสารสนเทศ ดังที่ผู้ร่วมการวิจัยรายหนึ่งได้สะท้อนไว้อย่างน่าสนใจว่า AI สามารถรวบรวมได้เพียงข้อมูลที่มีอยู่แล้วบนโลกออนไลน์เท่านั้น แต่ไม่สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ หรือท้าทายกรอบเดิมๆ ได้ ซึ่งหน้าที่ในการก้าวข้ามขีดจำกัดเหล่านี้ยังคงเป็นของ "มนุษย์" เพียงผู้เดียว