กองบรรณาธิการ Cofact X TJA ตรวจสอบข้อมูลดราม่า กรณีนมโคไทย ไม่ใช่นมแท้ ที่สร้างความตื่นตระหนก และความเชื่อมั่นต่อผลิตภัณฑ์นมในประเทศไทย
ต้นตอของดราม่ามาจากคลิปโปรโมตรายการออนไลน์ "Woodyอเวนเจอร์" ที่มีการระบุว่าผลิตภัณฑ์นมวัวส่วนใหญ่ที่จำหน่ายในท้องตลาดไทย "ไม่ใช่นมแท้" แต่เป็น "นมผงผสม" หรือ "นมคืนรูป (Recombined Milk)" และมีการกล่าวอ้างที่ว่า "ของแท้มีน้อยกว่าที่คิด และบางกล่องอาจไม่เคยแตะวัวจริงเลย"
หลังจากเกิดกระแสดาราม่า ฝ่ายผู้เผยแพร่รายการได้ตัดสินใจระงับและลบคลิปโปรโมตต้นเหตุออกไป พร้อมยอมรับว่าการกลั่นกรองประเด็นในคลิปสั้นต้องมีการปรับปรุง
แต่ทว่าการแพร่กระจายของข้อมูลดังกล่าวอย่างรวดเร็วในโลกออนไลน์ ทำให้หน่วยงานกำกับดูแลและนักวิชาการต้องออกมาชี้แจงอย่างเร่งด่วน ซึ่งหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลตาม พ.ร.บ. อาหาร รศ. ดร. เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ นักวิชาการด้านวิทยาศาสตร์อาหาร และ ผู้แทนจากอุตสาหกรรมโคนมแห่งประเทศไทย
คำชี้แจงจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
ในวันที่ 10 พฤศจิกายน 2568 อย. ได้ออกมาชี้แจงอย่างเป็นทางการเพื่อยืนยันว่า มาตรฐานความปลอดภัย ผลิตภัณฑ์นมทุกประเภทที่ได้รับการอนุญาตในไทยมีคุณภาพมาตรฐานและความปลอดภัย สอดคล้องกับมาตรฐานสากล โดยผลิตภัณฑ์เหล่านี้ต้องผ่านการตรวจสอบเพื่อให้มั่นใจว่า ปลอดภัยจากการปนเปื้อนของยาปฏิชีวนะ ฮอร์โมน และเชื้อโรค
การจำแนกประเภทผลิตภัณฑ์นมมีหลายรูปแบบตามกฎหมาย เช่น น้ำนมโคสด 100%, นมคืนรูป, และนมปรุงแต่ง การจำแนกเหล่านี้ไม่ได้บ่งชี้ว่าผลิตภัณฑ์ใด "ไม่แท้" แต่บ่งบอกถึงกระบวนการผลิตและส่วนประกอบที่แตกต่างกัน
อย. เน้นย้ำให้ผู้บริโภค "อ่านฉลากข้างกล่อง อย่าอ่านแต่หน้ากล่อง" เพื่อตรวจสอบเลข อย., ส่วนประกอบ, และฉลากโภชนาการ เพื่อทราบความแตกต่างระหว่างนมโคสด 100% กับนมคืนรูป
การโต้แย้งข้อมูลทางวิชาการ
รศ. ดร. เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชี้ว่าหลายประโยคที่นำเสนอในรายการไม่ถูกต้องและทำให้ประชาชนหวาดกลัวการดื่มนมโดยไม่มีมูลความจริง
ข้อเท็จจริงเรื่อง "นมผงคืนรูป" (Recombined Milk): ผู้รศ. ดร. เจษฎา ชี้แจงว่า การผลิตนมผงคือกระบวนการทำแห้ง (Dehydration) ของนมสดแท้ 100% เพื่อยืดอายุการเก็บรักษา การนำนมผงนี้มาผสมน้ำกลับคืนสู่สภาพของเหลว (นมคืนรูป) ถือเป็นกระบวนการที่ถูกกฎหมายและได้รับการควบคุมตามมาตรฐานอุตสาหกรรม
อาการแพ้แลคโตสไม่ใช่ปัญหาคุณภาพ: รศ. ดร. เจษฎา ระบุว่า อาการท้องอืดหรือท้องเสียที่ถูกกล่าวอ้างในคลิป ส่วนใหญ่เกิดจากภาวะ Lactose Intolerance ซึ่งเป็นภาวะทางสรีรวิทยาปกติที่ร่างกายผู้ใหญ่จำนวนมากผลิตเอนไซม์ย่อยแลคโตสได้น้อยลง อาการเหล่านี้จึงไม่สามารถนำมาสรุปว่าเกิดจากคุณภาพที่ด้อยกว่าของผลิตภัณฑ์นมไทย
คุณค่าทางโภชนาการ: รศ. ดร. เจษฎา ระบุว่า แม้ว่าผลิตภัณฑ์แปรรูปจะมีคุณสมบัติทางประสาทสัมผัสและปริมาณวิตามินบางชนิดอาจแตกต่างกันเล็กน้อย แต่หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ยืนยันว่า สารอาหารหลัก เช่น โปรตีนและแคลเซียม ยังคงรักษาคุณค่าทางโภชนาการไว้ได้
การยืนยันจากเกษตรกร-อุตสาหกรรมโคนม
นายสมพงษ์ ภูพานเพชร ประธานกรรมการชุมนุมสหกรณ์โคนมแห่งประเทศไทย จำกัด กล่าวว่า เกษตรกรโคนมรีดนมจากโคนมทุกวัน ย้อนคำถามกลับไปว่า ไม่แท้ตรงไหน แล้วน้ำนมที่รีดในประเทศไปอยู่ตรงไหน แล้วเมื่อนำไปผสมกับนมผง กลายเป็นนมไม่แท้ไปเลยใช่ไหม ดังนั้นผู้บริโภคถ้าต้องการรับประทานก็ต้องดูข้างฉลากว่าแบรนด์ไหนผลิตนมโคแท้ 100% ก็เลือกซื้อหาแบรนด์นั้น ซึ่งมีทุกเจ้า
ดร.โอฬาร โชว์วิวัฒนา นายกสมาคมอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหารนมไทย กล่าวว่า นมไทยคุณภาพดี ซึ่งไปวิพากษ์วิจารณ์นมไทยไม่ถูกต้อง ยืนยันว่าได้มาตรฐาน และเกษตรกรไทยก็มีการปรับปรุงพัฒนามาเรื่อยๆ จนกระทั่งผ่านมาตรฐานสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มาแล้วกว่าจะได้มากระบวนยุ่งยากไม่ได้ง่าย เพราะฉะนั้นน้ำนมไทยได้มาตรฐานแน่นอน ส่วนนมผง ก็ทำตามมาตรฐาน ก็แล้วแต่ผู้บริโภคจะเลือกซื้อแบบไหนให้ดูที่ฉลาก อย. มีทั้งนมโคสดแท้ 100% หรือนมโปรตีน แล้วแต่ผู้บริโภค